meerderheid, zoals D66 bepleit,6 zou kunnen helpen om de EU op die
terreinen slagvaardiger en effectiever te maken. Het is overigens niet de
verwachting van het kabinet dat er snel overeenstemming zal worden
bereikt over de invoering van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming op bepaalde deelterreinen van het GBVB, aangezien daar een
voorafgaand unanimiteitsbesluit voor nodig is in de Europese Raad.
Maatschappelijk middenveld
De motie van het lid Karabulut c.s. (Kamerstuk 35 207, nr. 11) verzoekt de
regering mensenrechten op alle terreinen van de betrekkingen met China
aan de orde te stellen en het maatschappelijk middenveld nadrukkelijk
hierbij te betrekken. Het maatschappelijk middenveld in China is een
onmisbare partner bij het behalen van de doelstellingen van het Nederlandse mensenrechtenbeleid. De ambassade in Peking heeft de
beschikking over een gedelegeerd Mensenrechtenfonds (MRF). Vanuit het
MRF worden projecten binnen de zes prioriteiten van het Nederlandse
mensenrechtenbeleid gefinancierd. Deze prioriteiten zijn: 1) vrijheid van
meningsuiting en internetvrijheid, 2) vrijheid van religie en levensovertuiging, 3) gelijke rechten voor vrouwen en meisjes, 4) steun voor
mensenrechtenverdedigers, 5) gelijke rechten voor LHBTI’s, 6) internationale rechtsorde & strijd tegen straffeloosheid. Op dit moment steunt de
ambassade verschillende projecten, waarbij het streven is om het MRF zo
breed mogelijk (thematisch en geografisch) in te zetten. Conform de
moties van de leden Bisschop en Van Helvert (Kamerstuk 35 207, nr. 7) en
Voordewind en Van Helvert (Kamerstuk 35 207, nr. 21) gaat speciale
aandacht uit naar het identificeren van projecten op het gebied van
vrijheid van religie en levensovertuiging en vrijheid van meningsuiting.
De Speciaal Gezant voor Religie en Levensovertuiging is tevens, in lijn
met de wens van de ChristenUnie en de SGP, voornemens om een bezoek
aan China te brengen.
Het voorstel van D66 dat Nederland en andere EU-lidstaten meer moeten
opkomen voor de bescherming van Chinese mensenrechtenverdedigers7
is in lijn met het huidige kabinetsbeleid. De ambassade in Peking, in
samenwerking met de consulaten-generaal, houdt intensief contact met
mensenrechtenverdedigers en -advocaten in China. Een luisterend oor,
het faciliteren van evenementen, het toezeggen van (internationale)
aandacht, (pogingen tot) het bijwonen van rechtszaken, en waar mogelijk
steun vanuit het MRF dragen bij aan de verdediging van universele
mensenrechten in China. Gesprekken met het maatschappelijk
middenveld in Nederland vinden doorlopend plaats, ook voorafgaand aan
de bilaterale mensenrechtendialoog. Het maatschappelijk middenveld in
Nederland is betrokken geweest bij de totstandkoming van de Chinanotitie.
Lokale overheden
Lokale overheden kunnen naar eigen inzicht mensenrechten aankaarten in
hun internationale contacten. Bij de implementatie van het nieuwe
Chinabeleid investeert het kabinet in het vergroten van bewustzijn over
China onder binnenlandse stakeholders, waaronder lokale overheden. Met
lokale overheden wordt in gezamenlijkheid gezocht naar effectieve
manieren waarop zij in hun contacten met China aandacht kunnen
besteden aan de mensenrechten.
6
D66 – Voor een robuust en Europees China-beleid: https://d66.nl/content/uploads/sites/2/2019/
09/Reactie_China_strategie_D66.pdf
7
D66 – Voor een robuust en Europees China-beleid: https://d66.nl/content/uploads/sites/2/2019/
09/Reactie_China_strategie_D66.pdf
Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 207, nr. 32
7