van advocaten worden onder druk gezet, bijvoorbeeld door middel van het opzeggen van huurcontracten en het niet kunnen inschrijven van kinderen bij scholen. Gedwongen orgaantransplantatie Het kabinet acht de berichtgeving inzake gedwongen orgaantransplantatie in China, waarvan met name leden van religieuze groepen het slachtoffer zouden zijn, zeer zorgwekkend en blijft de ontwikkelingen nauwlettend volgen. Het kabinet is niet in staat om deze aanklachten te verifiëren noch te ontkrachten. Hetzelfde geldt voor andere EU-partners. II. Inzet van het kabinet Het kabinet staat pal voor de universaliteit en ondeelbaarheid van mensenrechten en stelt de mensenrechtensituatie in China op verschillende manieren aan de orde. Hieronder volgt een beschrijving van de diverse kanalen en instrumenten die het kabinet gebruikt respectievelijk inzet. Bilateraal Het kabinet stelt de mensenrechten consequent bilateraal bij de Chinese autoriteiten aan de orde. Dit gebeurt op verschillende niveaus: bij officiële bezoeken wordt altijd aandacht besteed aan de mensenrechten, zowel tijdens formele bilaterale gesprekken (bijvoorbeeld door MinisterPresident Rutte in gesprek met vicepresident Wang Qishan en premier Li Keqiang, respectievelijk in mei en juni jl.) als door middel van contacten met het maatschappelijk middenveld of religieuze instellingen (bijvoorbeeld door een kerk- en moskeebezoek van Minister Blok in juni jl.). Op het hoogste niveau wordt veel aandacht besteed aan Xinjiang gezien de ernst en omvang van de mensenrechtenschendingen in die regio. Maar bijzondere aandacht blijft ook uitgaan naar de fundamentele vrijheden van christenen en de mensenrechtensituatie in Tibet, bijvoorbeeld door specifiek te refereren aan Tibetaanse boeddhisten in de speech van Minister Blok tijdens de ministeriële conferentie over vrijheid van religie in Washington in juli jl. Zorgen over mensenrechten worden daarnaast doorlopend aan de orde gesteld in contacten op werkniveau met de Chinese ambassade in Den Haag of in contacten met de autoriteiten in China. Tot slot onderhouden Nederland en China een reguliere bilaterale mensenrechtendialoog waarbij de Nederlandse zorgen in detail door de Mensenrechtenambassadeur worden overgebracht. Nederland behoort daarmee tot een select gezelschap van landen die een dergelijke bilaterale dialoog hebben. Het kabinetsbeleid is hiermee in lijn met het pleidooi van GroenLinks om mensenrechten in het Chinabeleid een centralere plek te geven en de politieke dialoog met China te intensiveren.2 Multilateraal / VN Het kabinet zet zich actief in om mensenrechtenschendingen in China in de daarvoor bedoelde VN-fora aan de orde te stellen. Het kabinet maakt gebruik van de Universal Periodic Review door aanbevelingen aan China te doen (het meest recent in 2018 over Xinjiang en gelijke rechten voor LHBTI’s) en daar in bilaterale gesprekken en multilaterale fora consequent op terug te komen. In lijn met het voorstel van D663 (met steun van de PvdA) dat Nederland aanstuurt op een onafhankelijke 2 3 GroenLinks – Niet langer naïef: https://beweging.groenlinks.nl/nieuwerelatiemetchina D66 – Voor een robuust en Europees China-beleid: https://d66.nl/content/uploads/sites/2/2019/ 09/Reactie_China_strategie_D66.pdf Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 207, nr. 32 5